Ana içeriğe geç
Kategoriye Dön

Sunucu Yeniden Kurulum: OS Reinstall Adım Adım Rehber

Sunucu yeniden kurulum ne zaman gerekir, kurulum öncesi yedekleme kontrol listesi, REXE müşteri paneli üzerinden OS reinstall adımları ve kurulum sonrası yapılandırma rehberi.

Okuma süresi: 13 dk Sunucu Yönetimi
reinstallos kurulumyeniden kurulumyedeklemelinuxsunucurexe panel
Yazar
REXE Teknoloji Ağ ve Güvenlik Ekibi
Editör
REXE Teknoloji Teknik Yayın Editörü
İlk yayın
Son güncelleme

Sunucu Yeniden Kurulum: OS Reinstall Adım Adım Rehber

Sunucu yeniden kurulumu (OS reinstall), işletim sistemini sıfırdan yükleyerek sunucuyu fabrika ayarlarına döndürme işlemidir. Bu işlem, ciddi sistem sorunlarını çözmek, farklı bir işletim sistemine geçmek veya sunucuyu temiz bir başlangıç noktasına getirmek için kullanılır. Bu rehberde ne zaman yeniden kurulum yapmanız gerektiğini, nasıl hazırlanacağınızı ve REXE müşteri paneli üzerinden kurulum adımlarını öğreneceksiniz.

Yeniden Kurulum Ne Zaman Gerekir?

Aşağıdaki durumlarda yeniden kurulum düşünebilirsiniz:

Zorunlu Durumlar

  • Sunucu hack'lendi: Kötü amaçlı yazılım veya rootkit tespit edildi
  • Kritik sistem dosyaları bozuldu: Sistem açılmıyor veya sürekli çöküyor
  • Kurtarılamaz yapılandırma hatası: Sistem erişilemez hale geldi
  • Ransomware saldırısı: Dosyalar şifrelendi

Tercih Edilen Durumlar

  • Farklı bir Linux dağıtımına geçmek istiyorsunuz
  • Sunucuyu başka birine devredeceksiniz (temiz teslim)
  • Uzun süreli birikmiş sorunları temizlemek istiyorsunuz
  • Test ortamını sıfırlamak istiyorsunuz

Yeniden kurulum, diskteki TÜM verileri siler. Bu işlem geri alınamaz. Devam etmeden önce mutlaka yedek alın.

Kurulum Öncesi Yedekleme Kontrol Listesi

Yeniden kuruluma başlamadan önce aşağıdaki verileri yedekleyin:

1. Web Sitesi ve Uygulama Dosyaları

hljs bash
# Web dosyalarını yedekle
tar -czf /tmp/www-backup-$(date +%Y%m%d).tar.gz /var/www/

# Uygulama dizinini yedekle
tar -czf /tmp/app-backup-$(date +%Y%m%d).tar.gz /opt/myapp/

# Yedekleri uzak sunucuya aktar
rsync -avz /tmp/*-backup-*.tar.gz kullanici@yedek-sunucu:/backup/

2. Veritabanı Yedekleri

hljs bash
# MySQL/MariaDB tüm veritabanları
mysqldump --all-databases -u root -p > /tmp/all-databases-$(date +%Y%m%d).sql

# Belirli bir veritabanı
mysqldump -u root -p mydb > /tmp/mydb-$(date +%Y%m%d).sql

# PostgreSQL
pg_dumpall -U postgres > /tmp/postgres-all-$(date +%Y%m%d).sql

# Yedekleri sıkıştır
gzip /tmp/*.sql

3. Yapılandırma Dosyaları

hljs bash
# Nginx yapılandırması
tar -czf /tmp/nginx-config-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/nginx/

# Apache yapılandırması
tar -czf /tmp/apache-config-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/apache2/

# SSH yapılandırması ve anahtarlar
tar -czf /tmp/ssh-config-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/ssh/ /root/.ssh/

# Crontab
crontab -l > /tmp/crontab-backup-$(date +%Y%m%d).txt

# Tüm /etc dizini (önemli yapılandırmalar)
tar -czf /tmp/etc-backup-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/

4. SSL Sertifikaları

hljs bash
# Let's Encrypt sertifikaları
tar -czf /tmp/letsencrypt-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/letsencrypt/

# Özel sertifikalar
tar -czf /tmp/ssl-certs-$(date +%Y%m%d).tar.gz /etc/ssl/

5. Kullanıcı Verileri ve Home Dizinleri

hljs bash
# Tüm kullanıcı home dizinleri
tar -czf /tmp/home-backup-$(date +%Y%m%d).tar.gz /home/

# Kullanıcı listesi
cat /etc/passwd > /tmp/users-list.txt
cat /etc/group > /tmp/groups-list.txt

6. Kurulu Paket Listesi

hljs bash
# Ubuntu/Debian
dpkg --get-selections > /tmp/installed-packages.txt

# RHEL/CentOS/AlmaLinux
rpm -qa > /tmp/installed-packages.txt

# Pip paketleri
pip3 freeze > /tmp/pip-packages.txt

# npm global paketleri
npm list -g --depth=0 > /tmp/npm-packages.txt

Yedekleme Doğrulama

hljs bash
# Yedek dosyalarını listele ve boyutlarını kontrol et
ls -lh /tmp/*-backup-*.tar.gz

# Arşiv içeriğini doğrula
tar -tzf /tmp/www-backup-*.tar.gz | head -20

# Yedeklerin uzak sunucuya ulaştığını doğrula
rsync -avz --dry-run /tmp/*-backup-*.tar.gz kullanici@yedek-sunucu:/backup/

REXE Müşteri Paneli Üzerinden OS Reinstall

Adım 1: Müşteri Paneline Giriş

  1. my.rexe.tr adresine gidin
  2. Kullanıcı adı ve şifrenizle giriş yapın
  3. Sol menüden Sunucularım bölümüne gidin
  4. Yeniden kurmak istediğiniz sunucuyu seçin

Adım 2: Reinstall İşlemini Başlatma

  1. Sunucu detay sayfasında İşlemler veya Yönetim sekmesine tıklayın
  2. İşletim Sistemi Yeniden Kur (OS Reinstall) seçeneğini bulun
  3. Uyarı mesajını okuyun ve onaylayın

Adım 3: İşletim Sistemi Seçimi

Mevcut seçenekler genellikle şunlardır:

  • Ubuntu 22.04 LTS (önerilen)
  • Ubuntu 20.04 LTS
  • Debian 12
  • Debian 11
  • AlmaLinux 9
  • CentOS Stream 9
  • Windows Server (varsa)

Adım 4: Kurulum Parametreleri

- İşletim Sistemi: Ubuntu 22.04 LTS
- Hostname: sunucu-adi.domain.com
- Root Şifresi: [güçlü şifre belirleyin]
- SSH Anahtarı: [varsa ekleyin]

Reinstall işlemi genellikle 5-15 dakika sürer. Bu süre boyunca sunucuya erişilemez. İşlem tamamlandığında e-posta bildirimi alırsınız.

Adım 5: Kurulumu Onaylama

  1. Tüm parametreleri kontrol edin
  2. Onayla ve Başlat butonuna tıklayın
  3. İşlem başlar ve ilerleme durumu panelde görüntülenir

Kurulum Sonrası Yapılandırma Kontrol Listesi

Sunucu yeniden kurulduktan sonra yapmanız gerekenler:

1. İlk Bağlantı ve Güvenlik

hljs bash
# SSH ile bağlan
ssh root@sunucu-ip

# Sistemi güncelle
apt update && apt upgrade -y

# Yeni kullanıcı oluştur (root ile çalışmayın)
adduser yeni-kullanici
usermod -aG sudo yeni-kullanici

# SSH yapılandırmasını güvenli hale getir
nano /etc/ssh/sshd_config
# PermitRootLogin no
# PasswordAuthentication no (SSH anahtar kullanıyorsanız)
# Port 22 (veya özel port)

systemctl restart sshd

2. Firewall Yapılandırması

hljs bash
# UFW kur ve yapılandır
apt install ufw -y
ufw default deny incoming
ufw default allow outgoing
ufw allow ssh
ufw allow 80/tcp
ufw allow 443/tcp
ufw enable

3. Temel Yazılımları Kur

hljs bash
# Temel araçlar
apt install -y curl wget git vim htop net-tools unzip

# Zaman dilimini ayarla
timedatectl set-timezone Europe/Istanbul

# NTP'yi etkinleştir
timedatectl set-ntp true

4. Yedeklerden Geri Yükleme

hljs bash
# Yedekleri sunucuya aktar
rsync -avz kullanici@yedek-sunucu:/backup/ /tmp/restore/

# Web dosyalarını geri yükle
tar -xzf /tmp/restore/www-backup-*.tar.gz -C /

# Veritabanını geri yükle
mysql -u root -p < /tmp/restore/all-databases-*.sql

# Nginx yapılandırmasını geri yükle
tar -xzf /tmp/restore/nginx-config-*.tar.gz -C /
nginx -t && systemctl restart nginx

# SSL sertifikalarını geri yükle
tar -xzf /tmp/restore/letsencrypt-*.tar.gz -C /

5. Servis Kontrolü

hljs bash
# Tüm servislerin durumunu kontrol et
systemctl list-units --type=service --state=running

# Web sunucusu
curl -I http://localhost

# Veritabanı
mysql -u root -p -e "SHOW DATABASES;"

# Firewall
ufw status verbose

Kurulum sonrası ilk 24 saat içinde tüm servislerin düzgün çalıştığını doğrulayın. Özellikle SSL sertifikalarının geçerliliğini ve otomatik yenileme ayarlarını kontrol edin.

Sonuç

Sunucu yeniden kurulumu, doğru hazırlık yapıldığında sorunsuz bir süreçtir. Kapsamlı yedekleme, dikkatli kurulum parametresi seçimi ve sistematik kurulum sonrası yapılandırma ile sunucunuzu hızla eski haline getirebilirsiniz. REXE müşteri paneli, bu süreci birkaç tıklamayla gerçekleştirmenizi sağlar.

Sık Sorulan Sorular

Yeniden kurulum ne kadar sürer?

REXE müşteri paneli üzerinden OS reinstall işlemi genellikle 5-15 dakika sürer. Bu süre seçilen işletim sistemi ve sunucu donanımına göre değişebilir. İşlem tamamlandığında e-posta bildirimi alırsınız.

Yeniden kurulum sırasında IP adresim değişir mi?

Hayır, yeniden kurulum sırasında IP adresiniz değişmez. Aynı IP adresi ile sunucunuza bağlanmaya devam edebilirsiniz. Ancak SSH host key değişeceğinden, bağlantı sırasında 'host key changed' uyarısı alabilirsiniz.

Yedek almadan yeniden kurulum yapabilir miyim?

Teknik olarak mümkündür ancak kesinlikle önerilmez. Yeniden kurulum diskteki tüm verileri siler ve bu işlem geri alınamaz. Mutlaka önemli verilerinizi yedekleyin ve yedeklerin erişilebilir olduğunu doğrulayın.

Hangi işletim sistemini seçmeliyim?

Genel kullanım için Ubuntu 22.04 LTS önerilir: geniş topluluk desteği, uzun vadeli güvenlik güncellemeleri ve kapsamlı dokümantasyon sunar. Kurumsal ortamlar için AlmaLinux 9 (RHEL uyumlu) tercih edilebilir. Mevcut uygulamanızın gereksinimlerine göre seçim yapın.

SSH bağlantısı 'host key changed' hatası veriyor, ne yapmalıyım?

Bu normal bir durumdur. Yeniden kurulum sonrası SSH host key değişir. Yerel makinenizde 'ssh-keygen -R sunucu-ip' komutunu çalıştırarak eski anahtarı silin, ardından yeniden bağlanın ve yeni anahtarı onaylayın.

İlgili Makaleler

Ağ TrafiğiGelen— GbpsGiden— Gbps